EhB, kunstenaar Matthijs De Block en Brusselaars brengen wilde gisten op Brusselse fruitbomen in kaart
ArtScience-project Y.E.A.S.T. verbindt participatief onderzoek en kunst met
Brussels fruitbomenerfgoed en wereldberoemde fermentatiecultuur
Op vrijdag 28 augustus trokken Brusselaars samen met onderzoekers van Erasmushogeschool Brussel (EhB), kunstenaar Matthijs De Block en vzw
Bûûmplanters de stad in om met swabs giststalen te nemen van fruitbomen
verspreid over de hoofdstad. De onderzoekers analyseren die stalen om beter te
begrijpen welke wilde gisten er in Brussel leven en wat ze vertellen over de
biodiversiteit van de stad. Matthijs De Block onderzoekt tegelijk hoe kunst dat vaak
onzichtbare leven zichtbaar en beleefbaar kan maken.
Brussel staat wereldwijd bekend om zijn traditie van spontane fermentatie. Bieren zoals
lambiek en kriek danken hun karakter aan wilde gisten die van nature voorkomen op
fruit, boomschors en in de lucht. Toch weten onderzoekers nog verrassend weinig over
welke gisten vandaag in de stad voorkomen en hoe ze bijdragen aan gezonde stedelijke ecosystemen.
Met Y.E.A.S.T. (Yielding Ecology, Art, Science & Togetherness) brengen het Research
Centre for Preventive Health Innovation en het Research Centre for Open Arts & Futures
van EhB, kunstenaar Matthijs De Block en Brusselaars wetenschap, kunst en participatie
samen rond die verborgen biodiversiteit. Deelnemers verzamelen niet alleen stalen,
maar leren de gisten ook vanuit een wetenschappelijk perspectief kennen. Via observatie en creativiteit worden ze tegelijk uitgenodigd om anders te kijken naar micro-organismen en de stedelijke natuur rondom hen.
De verschillende perspectieven komen samen in een Subjectieve Atlas van Brusselse
Fruitbomen en Gisten. Daarin worden wetenschappelijke data over de gevonden gisten
verbonden met observaties en creatieve bijdragen van Brusselaars en scholen. Zo
brengt Y.E.A.S.T. niet alleen in kaart wat er op de Brusselse fruitbomen leeft, maar ook
hoe mensen dat onzichtbare leven waarnemen en ervaren.
"Iedereen kent de bomen in zijn straat, maar bijna niemand staat stil bij het onzichtbare
leven dat erop aanwezig is", vertelt Tom Peeters, onderzoeker bij het Research Centre for
Preventive Health Innovation van EhB. "Met Y.E.A.S.T. willen we samen met Brusselaars
ontdekken welke wilde gisten er in onze stad leven. Tegelijk willen we mensen anders
laten kijken naar een wereld die meestal aan onze aandacht ontsnapt. Net die
combinatie van wetenschap en kunst maakt het project bijzonder."
Van historische boomgaard naar de stad van vandaag
Het project bouwt voort op een bijzonder stukje Brusselse geschiedenis. Op de plek van
de huidige EhB-Campus Bloemenhof lag in de negentiende eeuw La Pépinière, ooit de grootste experimentele boomgaard van Brussel. Vandaag bouwen vzw Bûûmplanters en
EhB voort op dat erfgoed. De fruitbomen die opnieuw in Brussel worden aangeplant,
zorgen niet alleen voor meer groen, maar ook voor nieuwe leefruimte voor micro-organismen. Met Y.E.A.S.T. onderzoeken de partners welke wilde gisten zich op die
bomen vestigen en wat ze vertellen over de biodiversiteit van de hoofdstad.
"Door opnieuw fruitbomen aan te planten, herstellen we niet alleen een stukje Brussels
erfgoed, maar investeren we ook in de biodiversiteit van morgen", vertelt Yoeri Bellemans
van vzw Bûûmplanters. "Dankzij Y.E.A.S.T. ontdekken we dat elke boom een compleet
ecosysteem vormt."
Wetenschap en kunst in dialoog
De verzamelde gisten, onderzoeksresultaten én ervaringen van deelnemers vormen ook
de basis voor een artistiek-wetenschappelijke installatie van kunstenaar Matthijs De
Block. Zo is kunst binnen Y.E.A.S.T. geen vertaling achteraf van het wetenschappelijke
onderzoek, maar een integraal onderdeel van het project: wetenschap helpt het
onzichtbare leven te identificeren en begrijpen, kunst zoekt naar manieren om het
zichtbaar, tastbaar en ervaarbaar te maken.
De installatie is van 16 tot 18 oktober te bezoeken tijdens Flanders Technology &
Innovation (FTI) bij WIELS. Daarna krijgt de fruitboom uit de installatie een nieuwe plaats
op Campus Bloemenhof, vlak bij de historische locatie van La Pépinière. Ook de
Subjectieve Atlas van Brusselse Fruitbomen en Gisten wordt later dit najaar aan het
publiek voorgesteld.
"De wereld van gisten is onzichtbaar, maar ze verbindt bomen, mensen, voedsel en
geschiedenis", besluit Matthijs De Block. "Met Y.E.A.S.T. willen we die verborgen
verbanden niet alleen onderzoeken, maar mensen ze ook op een andere manier laten
zien en ervaren. Net daar kunnen kunst en wetenschap elkaar versterken."
Over Y.E.A.S.T.
Y.E.A.S.T. (Yielding Ecology, Art, Science & Togetherness) is een Brussels ArtScience-project van Erasmushogeschool Brussel. Binnen het project werken het Research
Centre for Preventive Health Innovation en het Research Centre for Open Arts & Futures
samen met kunstenaar Matthijs De Block, vzw Bûûmplanters, GLUON, Bruker, WIELS en
Flanders Technology & Innovation (FTI).
Het project brengt microbiologie, ecologie, erfgoed, kunst en participatie samen om het
onzichtbare microbioom van Brussel te onderzoeken en zichtbaar te maken. De
wetenschappelijke resultaten, observaties en artistieke bijdragen worden
samengebracht in een Subjectieve Atlas van Brusselse Fruitbomen en Gisten.
Meer info
https://www.erasmushogeschool.be/nl/evenementen/ga-mee-op-zoek-naar-wilde-gisten-brussel-met-yeast
Contact
Leen Vandevelde
Leen.Vandevelde@ehb.be
+32 471 09 17 24